Hrušica - Spomenik talcem op het Belem veld

Architect Branko Simčič 1966. De beeld is in 1981 gemaakt door de beeldhouwer Jaka Torkar. Op 24 betonkubussen staan de namen en geboortedata van de doden op ijzeren plaatjes, twee per kubus.

Het beeld staat op de plek van het schieten van 45 talceni, die de bezetter op 27 juli 1942 neerlegde als wraak voor de aanval van de Cankarjev bataljon op een gestapo-auto.

Leider op de partizanpaden, Ljubljana: Borec, 1978, blz. 192.

EŠD 5305

»Milanka Ivanovič-Janša, Aleksandra, 18-jarige lid van de jeseniške gemeentecomitee van de SKOJ. Het tekst is ontstaan in het jaar 1942 op Hrušici als herdenking aan de talceni, die ze op 26 juli 1942 op het Belem veld bij Hrušici neerlegden. De typografische schrijfing van de tekst bewaart de auteur. Šo 81. Lente 1942

Over de bladerende straten over velden verlaten haalde de lente adem. Op het raam bloeide een rode roos en met haar speelde de zonnestraal goud. Maar juist in die bloeiende groei op die zonnige gouden dag als een bittere traan viel een druppel pelin. O! Vaderland! Kijk nog een keer naar hun gezicht morgen zal de zwarte aarde hen bedekken. Met zware ogen kijkt hun blik over de opgeblazen buisjes in de lentedag. Bevelen. Kogels scherp echoën in de smalle dal afgebroken door de hoge muren van Mežaklje en komen terug naar hen, die dood zijn verdoofd voor u. De wolken hebben de zon verdoezeld in het lichte, zachte is het groen gescheurd door zachte bloed. In het witte stadje hangen al snel vlaggen en een lange rij namen op hen. Stil leest het meisje hen, vol van slechte dromen. Maar een ogenblik later is het vol angst uit haar mond wordt een gil ontworpen: Mijn broer! De zon daalt bloedrood in het westen. En de warme wind waait over de goede dingen een gebed fluistert over de graven van de neergeschoten talceni.«

Boris Paternu, Slovensko pesništvo upora, Tretja knjiga, Zaledne, Novo mesto: Tiskarna Novo mesto Dolenjska založba, Znanstveni inštitut Filozofske fakultete, blz. 88.