GROSUPLJE-Ana Gale

Op de muur van het oude begraafplaats bij de kerk in Grosupljë is Ana Gale in de familie begraaf. Op haar geheugen staat een tekst op de grafsteen bij haar graf en een tekst op de herdenkingsplaat op de plaats van de vroegere Tovarne motvoz en platte in Grosupljë. Haar geheugen leeft ook voort in tal van gedichten, die we lezen op de herdenkingsfeesten voor de grosupeljske herdenkingsmonumenten. Ook een school is naar haar genoemd, namelijk de OŠ Št. Jurij bij Grosupljë, die echter in de zelfstandige staat is hernoemd. De OŠ Ane Gale in Sevnici is nog steeds naar haar genoemd.

Ze was het vijfde kind van de vader Franček en de moeder Frančiška. In haar jeugd leefde ze met haar broers en zusters in Grosupljë. Tot het jaar 1921 woonde ze bij haar oom en tante in Ljubljana. Ze bezocht een particuliere meisjesschool, een realschool en de Muziekschool. In Kočevje bezocht ze de tweede en derde klas van de meisjesburgemeesterschool, terwijl ze tijdens haar studie in een kloosterinternaat woonde. Vanaf het jaar 1924 tot 1928 reed ze elke dag vanaf Grosupljë naar het leraarscollege in Ljubljana, zonder schoolboeken.

Na haar maturatie in de lente van 1928 begon ze als lerares, hoewel haar ook het studeren interesseerde. Allereerst gaf ze vrijwillig les aan de OŠ Grosuplje (1928–29). Tot het jaar 1936 gaf ze les op de school in Št. Jurij, drie jaar in Leskovce bij Krškë en op de afdeling voor kinderen met beperkingen in Sevnici, waar ze in 1939 werd overgeplaatst. Ze werd erkende onderwijzeres – in de tijdschrift Slovenski učitelj werd haar bijdrage op 8 februari als meesterlijke aangemerkt. In 1973 verscheen er een zelfstandige school met aangepast onderwijsprogramma voor kinderen met bijzondere behoeften, die naar haar genoemd is (Osnovna šola Ane Gale).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest ze zich terugverplaatsen naar Grosupljë, waar ze de status van "lege handen" kreeg. Ze begon snel als werknemer in de textielfabriek, die volgens Radka Polič de belangrijkste kadervorming en organisatiegrondslag van het bevrijdingsbeweging was, en vanaf 1943 werkte ze als terenaar in de OF en als activist in de AFŽ. Na het vallen van het fasciste Italië werden de domobrancen Ano meerdere keren ondervraagd en in 1943 zelfs opgesloten. Op 4 januari 1944 werd ze aangehouden en vier dagen later vermoord in het nabijgelegen bos en liet men haar onbelegd. Op 15 juni 1944 werden haar lichaam in Grosupljë met eerlijke erewacht begraafd.

In de laatste dagen van haar leven verzamelde ze haar gedichten en liet ze deze opdelen in drie onuitgegeven verzamelingen: Risa (1941), Šopek (verloren) en Predica (1943). Ze schreef ook een verhaal, dat ze niet kon afmaken. Haar gedichten uit de dertigjes verdeelde ze in: 1) Gepubliceerde gedichten. Vzdihi, 2) Gevangenis, afgewezen, maar toch mijn liefste en 3) Tijdelijke gedichten of Raglje. De gedichten werd in 1971 verzameld en verdeeld in drie delen door Milan Dolgan: 1) In het vreemde land. Risa: oorlog, partizan en liefdesgedichten. De laatste zijn bedoeld voor haar partizanlijke liefde Risu. 2) Predica: de gedichten zijn ontstaan toen ze werkte in de fabriek. 3) Šopek: de gedichten voor de oorlog, waarin liefdes- en woonthuistema's domineren. In 2010 verscheen een illustratie Skozi našo vas, die ze voor de druk voorbereidde, maar de verzameling verscheen lang na haar dood. Haar handgeschreven teksten bewaart de Valvasorjeve bibliotheek in Krškë.

Ana Gale. Sistory

Ana Gale. Wikipedija